معرفی رشته مدیریت صنعتی و مدیریت بازرگانی
موضوع رشته تحصيلي:
رشته مديريت در کشور ما داراي شاخه هاي متعددي مي باشد که از آن جمله مي توان به مديريت بازرگاني، صنعتي، دولتي، جهانگردي، بيمه، بيمه اکو، امورگمرکي و امور بانکي اشاره کرد و همچنين از شاخه هاي تخصصي تري مثل مديريت کميسارياي دريايي يا اداره امور بيمارستانها نام برد.
گرايش مديريت صنعتی:
رشته مدیریت صنعتی یکی از رشته های تحصیلی آموزش عالی است و هدف از این رشته آموزش نیروی انسانی متخصص مورد نیاز کارخانه ها، موسسه ها و شرکت های دولتی و خصوصی و نیز آشنایی مدیران و سرپرستان رده های گوناگون و مدیر اداری فنی این گونه مراکز با کاربرد روشهای علمی در مدیریت می باشد.
مديريت صنعتي داراي سه بعد اصلي فني و تكنيكي، بعد مالي و بعد رفتاري و اجتماعي مي باشد كه بعد فني و تكنيكي در دروس تحقيق در عمليات و كنترل پروژه، بعد مالي در درس هايي مثل حسابداري صنعتي و بعد رفتاري و اجتماعي در دروس رفتار سازماني، مديريت منابع انساني و تئوريهاي مديريت بيان مي گردد و البته بعضي از دروس اين گرايش مانند مديريت توليد و عمليات به هر سه اين ابعاد مي پردازد.
ضرورت و اهميت رشته مديريت صنعتي:
ضرورت و اهميت رشته مديريت صنعتی با توجه به نكات زير به خوبي آشكارمي شود:
آشفتگي و نابساماني در بسياري از موسسات بازرگاني و توليدي عموما ناشي از عدم وجود اصول مديريت و يا عدم رعايت اين اصول است.
آموزش صحيح مديريت مي تواند در بهبود كلي جامعه به طرق زير موثر باشد:
شناخت مشكلات اقتصادي و بازرگاني جامعه و كوشش در رفع آن.
آگاهي از آخرين پيشرفتهاي دانش مديريت و كاربرد آن براساس نيازهاي جامعه و احتراز از تقليد صرف.
اعمال حاكميت ضوابط برروابط در اداره امور بازرگاني و صنعتي.
به طور کلی ضرورت و اهمیت این دوره در آشناسازی مدیران و رده های گوناگون با نقش رشته مدیریت صنعتی در سازمان ها و موارد استفاده از این دانش و همچنین تربیت نیروی متخصص به عنوان رابط بین مدیران و کارمندان اداری و فنی که معمولا مسئولیت اجرایی و سرپرستی واحدها را عهده دار خواهند شد، می باشد.
کاردانی مدیریت صنعتی (طول دوره ) :
طول دوره کاردانی مدیریت صنعتی کاربردی 2 سال است و تمامی درس های آن در مدت 4 نیمسال ارائه و برگزار می شود. طول هر نیمسال تحصیلی 17 هفته می باشد. در این دوره علاوه بر درس های تئوری، بر جنبه های کاربردی دروس تاکید ویژه ای شده است به همین علت علاوه بر شرکت در کلاس درسهای نظری، دانشجویان موظف به انجام کارهای پژوهشی تحت عنوان پروژه هستند. پروژه های انتخابی با نظارت مستقیم استاد انجام می گیرد و عناوین آنها با پیشنهاد دانشجو، استاد و مؤسسات و ارگانهای دیگر به گونه ای انتخاب می شوند که انجام آنها منجر به حل مسائل عملی و ارائه روشهای پیشنهادی برای بهبودی وضعیت گردد. جهت نیل به اهداف ذکر شده، استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری ضروری است. بنابراین در این دوره تأکید ویژه ای به آموزش و استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری در رابطه با درس هایی که جنبه کاربردی دارند، شده است.
اهداف شغلي:
منظور از تربيت مدير در رشته مديريت صنعتي، تربيت رئيس نيست بلكه تربيت افرادي است كه بتواند در حوزه كار خود داراي استقلال فكري بوده و عوامل مهمتر و موثر در جريان كار خود را مورد تحليل قرار داده و در جهت رفع مشكلات قادر به تصميم گيري مناسب و مطلوب باشند. بنابراين فارغ التحصيل رشته با آگاهي و شناختي كه از ساخت سازماني، تئوريهاي مديريت و سازماندهي و تكنيك هاي مختلف رفع مشكلات پيدا مي كنند، قابليت جذب در تشكيلات و سازمان هاي مختلف بازرگاني و صنعتي با وظايف گوناگون در سطوح کاردانی و كارشناسي را دارا مي شوند و ميتوانند در بهبود و ثمربخشي و كارآيي سازمان موثر باشند. به عبارت ديگر، فارغ التحصيلان رشته مديريت صنعتي الزاماً مديريت مؤسسات صنعتي را كه براي احراز آن شرايط خاصي لازم است، عهده دار نخواهند شد و فقط پس از كسب تجربيات مي توانند مسئوليت هاي بيشتري در سطوح مختلف مديريت عهده دار گردند.
شرکت کنندگان در این دوره افزون بر آشنایی با مسائل نظری دانش مدیریت صنعتی، با کاربردهای این رشته و همچنین بکارگیری نرم افزارهای مرتبط و مؤثر مدیریت آشنا می شوند. بدین ترتیب خلاء ارتباطی بین کادر کارشناسی ماهر و مدیریت مؤسسه ها به حداقل ممکن خواهد رسید. فارغ التحصیلان این رشته می توانند در قسمتهای مدیریت تولید، اداره حفاظت فنی و قسمت کنترل مرغوبیت کالا مشغول به کار شوند.
فارغ التحصیلان این رشته، علاوه بر موارد فوق می توانند در زمینه روابط عمومی ـ حسابداری و امور اداری به نحو مطلوب و اثر گذار فعالیت نمایند.
يک فارغ التحصيل رشته مديريت نبايد انتظار داشته باشد که از همان بدو امر به عنوان مدير يک شرکت يا کارخانه مشغول به کار گردد. چون بخشي از مطالب و محتواي کلاسهاي مديريت بايد به عنوان تجربه از محيط و سازمانهاي جامعه گرفته شوند. بنابراين، فارغ التحصيل اين رشته در ابتدا بايد به عنوان يک کارشناس در رده هاي پايين تر وارد بازار کار شده و سپس به مرور پله هاي ترقي را طي کند. فارغ التحصيل مديريت صنعتي براي کار در سازمانهاي صنعتي و توليدي مناسبتر است
تفاوت مدیریت صنعتی و مهندسی صنایع
حضور يک کارشناس مديريت صنعتي که مسؤليت نيروي انساني را بر عهده گيرد، در هر واحد صنعتي ضروري است تا وي بتواند با استفاده از دانش خويش، مشارکت، مهارت و انگيزه نيروي انساني واحد صنعتي مورد نظر را افزايش دهد. يکي از علل عدم موفقيت صنايع ما اين است که اکثر مسؤلين واحدهاي صنعتي، فارغ التحصيل مديريت صنعتي نيستند. مديريت صنعتي داراي سه بعد اصلي فني و تکنيکي، بعد مالي و بعد رفتاري و اجتماعي مي باشد. در رشته مهندسي صنايع دانشجويان بيشتر به مطالعه بعد فني و تکنيکي صنايع مي پردازند، اما رشته مديريت صنعتي به دو بعد مالي و رفتاري صنايع تاکيد بيشتري دارد.
این دو رشته شباهت هایی در دروس تخصصی دارند، اما تفاوت های آن ها در این است که در بعضی از جاهایی که مهندس صنایع به بعد فنی توجه دقیقی دارد، یک مدیر صنعتی به آن به صورت کلی وکلان نگاه می کند و در عوض به بعد مالی و هزینه یابی و همچنین بعد انسانی در جهت بهره وری که محصول کارایی و اثربخشی است، توجه خاصی دارد که نشان دهنده انعطاف پذیری بالای رشته مدیریت صنعتی است.
درواقع این رشته دارای دو قطب است:
ریاضی و آمار
مباحث رفتارشناسی و منابع انسانی
یعنی این رشته تلفیق دو رشته ریاضی و انسانی است.
ضمن اینکه دانشجویان مدیریت صنعتی حدود 27 واحد دروس اقتصاد و حسابداری می خوانند.
همچنین، دو رشته مدیریت صنعتی و مهندسی صنایع از نظر دید با هم متفاوتند یعنی اینکه مدیریت با دید انسانی و اجتماعی شکل گرفته، ولی مهندسی صنایع یک دید مهندسی و علمی و صنعتی را برای بالا بردن راندمان کاری بکار می گیرد.
فرق بين مديريت و صنايع اين است كه مهندس صنايع مثل دارو سازی است كه می خواهد داروخانه بسازد و در نهایت به حساب و كتاب آن رسیدگی می کند، ولي مديريت صنعتی مثل داروسازي است که یک كارخانه داروسازي درست مي كند و در نهایت خودش فقط به اوضاع رقابت هاي جهاني رسيدگي می كند و با توجه به اوضاع جهان دارو، برنامه ريزي می كند. در اصل فقط يک رهبري جهاني دارد نه يک كارمند كه كار مي كند.
گرايش مديريت بازرگانی:
مديريت بازرگاني از مهمترين بخش هاي مديريت شركت هاي تجاري است. زماني يك شركت مي تواند بين خود، مشتريان و خريدارانش ارتباط تجاري خوبي برقرار كند كه يك مدير بازرگاني موفق داشته باشد. فردي كه مديريت بازرگاني يك بنگاه اقتصادي را به عهده مي گيرد در جذب مشتريان و عرضه و معرفي صحيح و اصول محصول يا خدمات يك شركت تلاش مي كند و به طور طبيعي مدير بازرگاني فردي است كه نقش اساسي در سود و زيان شركتها دارد. دوره کارشناسي مديريت بازرگاني يکي از دوره هاي تحصيلي آموزش عالي است و هدف از تشکيل اين دوره آموزش نيروي انساني متخصص مورد نياز سازمانها، اداره ها، مؤسسه ها و شرکتهاي دولتي و خصوصي در زمينه بازرگاني با وظايف و هدف هاي گوناگون در سطوح کارشناسي مي باشد.
هدف رشته:
هدف از این رشته عبارت است از : آشنایی دقیق با وظایف اساسی سازمانهای بازرگانی ، افزایش مهارت و توانایی دانشجویان در شناخت مسائل مبتنی بر مدیریت، جمع آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات مربوط به هر یک از این مسائل، ارزیابی راه حلهای مختلف در مورد هر مسأله و تصمیم گیری و اجرای تصمیمات متخذه .
آينده شغلی:
فارغ التحصيلان اين رشته با تسلط به مباحث مربوط به بازار، مباحث تدوين استراتژي هاي سازماني، شناخت مشتريان و نحوه ارتباط با آنها، شناخت فرايندهاي فروش، بازاريابي و خدمات به مشتريان، زمينه لازم جهت استخدام در واحدهاي بازرگاني سازمان ها را داشته و نسبت به ساير گرايش هاي مديريت با توجه به نبود رشته اي جايگزين از بازار کار مناسبي برخوردارند. ضمن اينکه دانشجويان اين رشته با توجه به شناخت کافي از کسب و کار و نحوه ايجاد تجارت موفق شانس زيادي براي موفقيت در حيطه کار آفريني و تشکيل کسب و کار جديد دارند. فارغ التحصیلان این رشته به خوبی می توانند در سطح مدیران اجرایی در سازمان های بازرگانی ، صنعتی و دولتی به کار اشتغال ورزند و یا در سمت مشاور مدیریت انجام وظیفه نمایند. انتظار می رود این فارغ التحصیلان پس از کسب تجربیات کافی بتوانند مسئولیت های بیشتری را در سطوح بالای سازمان عهده دار شوند. علاوه بر این، فارغ التحصیلان این دوره می توانند در کارهای پژوهشی و تحقیقاتی که امروز در مؤسسات بزرگ از اهمیت زیادی برخوردار است ، مشغول بکار شوند.
منبع:www.motahar.ac.ir
mamaly:
مديريت فرايند بكارگيري كليه منابع مادي، انساني و اطلاعاتي با توجه به نظام ارزشي و وظايف مديريت (POSDCORB) جهت رسيدن به اهداف سازمان با حداكثر بهروري است.(علم و هنر). مديريت تنها معطوف به سازمانها و ادارات نميشود حتي يك خانواده كوچك نيز احتياج به مديريت دارد.
چگونه میتوان معضل بیکاری را حل نمود؟ با مسأله سوءاستفاده مالی و فساد اداری چه باید کرد؟ چرا کارکنان سازمانها، گرفتار دلسردی، یأس و افسردگی میشوند؟ چرا در تعدادی از سازمانهای ما از امکانات موجود به خوبی استفاده نمیشود؟بسیاری از متخصصان علوم گوناگون، به ویژه صاحبنظران علوم انسانی درپاسخ به این سؤالها میگویند که کلید معمای مشکلات سازمانهای هر جامعه "مدیریت" است. چون تأمین نیازهای فنی، خدماتی، درمانی و تفریحی جامعه، بدون وجود مدیران لایق که بالاترین کارآیی و بهرهوری را داشته باشند، امکانپذیر نیست. به همین دلیل هر جامعهای برای فایق آمدن بر مشکلات سازمانی خود، قبل از هر چیز باید به مسأله آموزش صحیح و موثر مدیریت توجهی بنیادی داشته باشد. تخصصی که در بیشتر دانشگاههای معتبر علوم انسانی جهان، تحت عنوان رشته مدیریت آموزش داده میشود. رشته مدیریت در کشور ما دارای شاخههای متعددی است که از آن جمله میتوان به مدیریت بازرگانی، صنعتی، دولتی، جهانگردی ، بیمه، بیمهاکو، امور گمرکی و امور بانکی اشاره کرد و همچنین از شاخههای تخصصیتری مثل مدیریت کمیسریای دریایی یا اداره امور بیمارستانها نام برد.
گرایش مدیریت بازرگانی
یک دانشجوی مدیریت بازرگانی به عنوان یک مدیر تجاری تحصیلکرده، میتواند امور تجاری را تفکیک و اداره کند و به یاری قدرت خلاقه خویش در ایجاد بازار جدید، ارائه خدمات متنوع و تازه، ابداع روشهای جدید در عرضه و توزیع، کارآفرین باشد. فارغالتحصیل مدیریت بازرگانی باید بتواند برای کالاهای موجود، بازار جدیدی پیدا کند یا روشهای مطلوب توزیع را در سیستم دولتی طراحی نماید، چون امروزه یکی از بزرگترین مشکلات کشور ما، رساندن محصولات کشاورزی مثل برنج، چای و مرکبات به بازار و به دست مصرفکننده است.
درسهای این رشته در طول تحصیل
دروس مشترک در گرایشهای مختلف مدیریت:
اصول حسابداری، ریاضیات و کاربرد آن در مدیریت، آمار و کاربرد آن در مدیریت، کامپیوتر و کاربرد آن در مدیریت، اقتصاد خرد، اقتصاد کلان، روش تحقیق در مدیریت، مبانی سازمان و مدیریت، تحقیق در عملیات، مدیریت رفتار سازمانی، مدیریت منابع انسانی، حقوق اساسی، مبانی مدیریت اسلامی، سیستمهای اطلاعاتی در مدیریت.
دروس اصلی و تخصصی گرایش مدیریت بازرگانی:
مدیریت استراتژیک ، حقوق بازرگانی، حسابرسی، مدیریت تولید، مدیریت مالی، توسعه اقتصادی و برنامهریزی ، روانشناسی کار، حسابداری صنعتی، بازاریابی و مدیریت بازار، تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم، سازمانهای پولی و مالی بینالمللی ، بازرگانی بینالمللی ، بازاریابی بینالملل، پول و ارز و بانکداری، سیاست پولی و مالی، سیستمهای خرید و انبارداری توزیع، حقوق بازرگانی بینالملل، تحقیقات بازاریابی، روابط صنعتی، سمینار در مسایل مالی، سمینار در مسایل بازاریابی، بهرهوری و تجزیه و تحلیل آن در سازمان.
گرایش مدیریت صنعتی
یکی از علل عدم موفقیت صنایع ما این است که اکثر مسؤولین واحدهای صنعتی؛ فارغالتحصیل مدیریتصنعتی نیستند. حضور یک کارشناس مدیریت صنعتی که مسؤولیت نیروی انسانی را بر عهده بگیرد، در هر واحد صنعتی ضروری است تا بتواند با استفاده از دانش خویش؛ مشارکت، مهارت و انگیزه نیروی انسانی واحد صنعتی مورد نظر را افزایش دهد. مدیریت صنعتی دارای سه بعد اصلی فنی و تکنیکی، مالی و رفتاری و اجتماعی است. در رشته مهندسی صنایع دانشجویان بیشتر به مطالعه بعد فنی و تکنیکی صنایع میپردازند اما رشته مدیریت صنعتی به دو بعد مالی و رفتاری صنایع تأکید بیشتری دارد.
دروس اصلی و تخصصی گرایش مدیریت صنعتی:
مدیریت مالی، روانشناسی صنعتی، حسابداری صنعتی، بازاریابی و مدیریت بازار ، کنترل کیفیت آماری، سیستمهای خرید و انبارداری و توزیع، تحقیق در عملیات، کنترل پروژه ، طرحریزی و تعمیرات و نگهداری، کارسنجی و روشسنجی، مدیریت کارخانه، حفاظت صنعتی، بررسی اقتصادی طرحهای صنعتی، روابط صنعتی، فنون تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم، بازاریابی بینالمللی، بهرهوری و تجزیه و تحلیل آن در سازمان، پروژه.
گرایش مدیریت دولتی
هدف رشته مدیریت دولتی، تربیت مدیران شایستهای است که بتوانند وظایف پنجگانه محوله را به نحو احسن در سازمانها و تشکیلات دولتی کشور انجام دهند. این وظایف عبارتند از:
1ـ برنامهریزی و اجرای آن. 2ـ سازماندهی یا تقسیم وظایف بین کارکنان یک سازمان به نحوی که با تقسیم کار بتواند مهارت پرسنل خود را در پرداختن به کارهای جزئی افزایش دهد. 3ـ عملیات امور استخدامی یا کارگزینی کارکنان جدید. 4ـ هدایت و راهبری. 5 ـ نظارت و کنترل.برای مثال چون در یک بخش دولتی، رقابت وجود ندارد؛ کارکنان تمایل به افزایش ارتقای خدمات ندارند و این وظیفه مدیریت است که بتواند در چارچوب قوانین و مقررات دولتی، با خلاقیت و نوآوری خویش، کارآیی و بهرهوری کارکنان را افزایش دهد.
دروس اصلی و تخصصی گرایش مدیریت دولتی:
روانشناسی سیاسی، جامعهشناسیسازمانها، توسعه اقتصادی و برنامهریزی، مدیریت تحول سازمانی، حسابداری دولتی، مالیه عمومی و تنظیم خطمشی مالی، فراگرد تنظیم و کنترل بودجه، مدیریت سازمانهای محلی و شهرداریها، مبانی مدیریت دولتی، مدیریت تطبیقی ، مدیریت توسعه، مدیریت تعاونیها، تصمیمگیری و تعیین خطمشی، سیر اندیشههای سیاسی و تحول نهادهای اداری، مباحث ویژه مدیریت دولتی، حقوق اداری، سازماندهی و اصلاح تشکیلات و روشها، روابط کار در سازمان.